|

Trabzon Ayasofya Müzesi’ni cami yapınca kim, ne kazanacak?

Kaynak: Aynur Gürsoy - TUYED

Trabzon Vakıflar Bölge Müdürlüğü Ayasofya Müzesi’nin camiye çevrilip ibadete açılmasının yeniden gündeme gelmesiyle, TÜRSAB Genel Başkanı Başaran Ulusoy, 13-14 Eylül’de Trabzon’a gidiyor.

Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç’ın Trabzon’daki Ayasofya Müzesi’nin camiye çevrileceği açıklaması üzerine turizmciler yapının müze olarak kalması için harekete geçti. Bölgede pek çok cami olmasına rağmen, üstelik ihtiyaç varsa -ki olmadığı biliniyor- yenileri yapılabilecekken müzenin camiye çevrilmesi kararına tepki duyan TÜRSAB Doğu Karadeniz Bölgesel Yürütme Kurulu Başkanlığı, Ayasofya’nın müze olarak kalması için Genel Başkanları Başaran Ulusoy’a başvurdu. Ulusoy, 13-14 tarihlerinde konuyla ilgili görüşmeler yapmak üzere Trabzon’a gidiyor.

Trabzon Ayasofya Müzesi, Geç Bizans mimari yapı örneklerinden biri. Kapalı kollu haç planlı, yapıda Adem ile Havva kabartmalı frizler, güney cephesindeki kemerin kilit taşı üzerinde Trabzon’da 257 yıl hüküm süren Komnenosların sembolü olan tekbaşlı kartal motifi, kubbede İsa tasviri, melekler, 12 havariler, İsa’nın doğumu, vaftizi, çarmıha gerilişi, kıyamet günü gibi sahneler yer alıyor.

Yapı, İstanbul’un Latinler tarafından işgaliyle Trabzon’a kaçan ve 1204 yılında burada bir devlet kuran Komnenos ailesinden Kral I.Manuel (1238-1263) tarafından 1250-1260 yılları arasında yaptırılmış. “Kutsal Bilgelik” anlamına gelen Ayasofya adını taşıyan bu manastır kilisesi, Fatih Sultan Mehmet’in 1460’ta Trabzon’u almasıyla camiye çevrilmiş.

Yapı ayrıca Selçuklu İslam sanatının taş işçiliğinin en güzel örnekleriyle de bezeli. Kuzey ve batıdaki revak cephelerinde görülen geometrik geçmeli bezemeleri içeren madalyonlarla, batı cephesinde görülen mukarnaslı nişler Selçuklu taş işlemelerindeki özellikleri taşıyor.

Trabzon Ayasofya Müzesi, Birinci Dünya Savaşı sonrasında Trabzon’u Rusların işgal etmesiyle askeri karargâh, hastane, depo ve savaştan sonra yine cami olarak kullanılmış. 1958-1962 yılları arasında Edinbourg Üniversitesi ve işbirliği ile Vakıflar genel müdürlüğü işbirliğinde restore edilmiş, 1964 yılında müzeye çevrilmiş.

Tarihçesinden de anlaşılacağı gibi yapı bir dünya kültür mirası. Yani üzerinden geçen tüm devletlerin, kültürlerin tarihi izlerini ve bölgenin tarihsel serüveninin tanığı yapı, artık hiç kimsenin, hiç bir dinin, inancın malı değil; İnsanlığın ortak mirası…

Dolayısıyla özenle korunup, kollanıp, gelecek kuşaklara aktarılması gerekiyor. Doğrusu medeniyetler beşiği Türkiye’ye de bu yakışıyor… Müzeler kurup, bekçisi olduğumuz kültürel ve tarihi mirasları geleceğe taşımak yerine, eldekileri azaltmak gibi bir tavrın kime ne faydası olacağını anlamak ise çok zor…

Bakanlık müzeyi boşaltsın, cami yapacağız

Hal böyleyken Trabzon Vakıflar Bölge Müdürlüğü, müzenin camiye çevrilip ibadete açılması için Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın müzeyi boşaltıp teslim etmesini bekliyor.

Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç’ın açıklamaları sonrası Ankara nezdinde somut bir gelişme olmadığını ifade eden Vakıflar Trabzon Bölge Müdürü Mazhar Yıldırımhan, “Ayasofya ile ilgili nasıl bir gelişme olacağını bizler de bekliyoruz. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ilk etapta Ayasofya’yı boşaltması lazım. Sonra bize teslim edecek biz de ondan sonraki çalışmaları yapacağız. Bu işin Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın mülkiyetimizde olan yeri bize geri vermesiyle sonuçlanmasını bekliyoruz. Siyasi iradenin yapacağı budur. Siyasi irade Kültür ve Turizm Bakanlığı’na ‘burayı boşalt’ diyecek. Biz bunun gerçekleşmesini bekliyoruz. Bunun sonrasında gerekli çalışma yapılacak ve Ayasofya cami olarak ibadete açılacaktır” dedi.

Şaka gibi…

Öte yandan TÜRSAB Doğu Karadeniz Bölgesel Yürütme Kurulu Başkanı Suat Gürkök Ayasofya Müzesi’nin turizm noktasında önemli bir işlevi olduğunu belirterek, Ayasofya’nın müze olarak kalması için TÜRSAB Genel Başkanı Başaran Ulusoy nezdinde girişimde bulunduğunu açıkladı. Gürkök, “Ayasofya’nın camiye çevrilmesini tasvip etmiyorum. Mesele hassas bir konudur. Ama biz Ayasofya’nın camiye çevrilmesinin kente bir yarar sağlayacağını düşünmüyoruz. Turizme katkısı olan bu tarihi kültürel eserin kaybedilmesi ciddi şekilde ekonomik zarar verecektir. Genel Başkanımız Sayın Başaran Ulusoy Eylül’ün 13-14 ünde Trabzon’da olacak. Kendisinin bu anlamda açıklamaları ve somut girişimleri olacaktır” dedi.

İbretlik açıklama

Bu konuda açıklama yapanlardan biri de Trabzon Küçük Orta Büyüklükteki İşletmeler Derneği (KOBİDER) Başkanı Nurettin Özgenç. Özgenç’in ibretlik açıklaması şöyle; “Tarihi binayı üç-beş kişi gezecek diye müze olarak tutupta binayı çürütmenin bir anlamı yok. Ayrıca etrafında bulunan kafe ve çay ocaklarında üç beş tane çay fazla satılacak veya birkaç tane turistik eşya satılıyor diye ecdadın vakfettiği yapı müze olarak kullanılmamalı. Ayasofya’nın bir oldu bittiyle müze haline getirildiğini biliyoruz. Bu durumu savunmak ve bu haksız duruma sahiplik etmenin Şehri feth eden Osmanlı padişahına karşı yapılmış ve yapılacak olan en büyük yanlıştır. Hatta bu durum ihanet ile eş değerde sayılabilir” diye konuştu.

 

Okunma: 2035 Kişi
  • Hakan F.A.

    Sadece din bezirganları birkaç saf insanın daha oyunu almak için, dindar seçmenlerin gözünü boyamak için bir kültür katliamı yapmış olacak. Ülke ortaçağa doğru birkaç adım daha atmış olacak. Zaten topu topu  kaç adım kaldı ki?

  • Cenkkoral

    İşte inançlarla bilimselliğin karşı karşıya geldiği bir durum.Duruma ;cami sayısı,kente , turizme katkısı,arkeolojik eser vs kriterleriyle yaklaşmak son derece saçma.Onların kriterleri bu değil ki.Baksanıza ihanetten falan bahsediyor kobider başkanı.Yani zurnanın zart dediği deliğe gelmiş bulunmaktayız.

  • Ahmet123456falan

    deneme.. klasik taktik… ayasofya için…

  • H C Afacan

    Trabzondaki camilerde ibadet için yeteri kadar ibadet yeri varken, Ayasofya’yı camii ye çevirmenin kime ne faydası var. Trabzon yeterli iş imkanı olmadığı için göç veren bir ilimiz. Türkiye’nin her yerinde Turizmden insanlar para kazanırken niye Karadeniz de bu mümkün olmasın. Trabzona gelen turist için gezilecek yerlerin başında gelen bir yer Ayasofya. İnsanların bu kadar mı basireti bağlanır. İnanamıyorum. Son söz: Cahilden Evliya, koyma oni avluya!




.